Zespół przekrwienia miednicy mniejszej (ang. pelvic congestion syndrome, PCS) to złożone schorzenie związane z przewlekłym bólem miednicy, utrzymującym się przez ponad 6 miesięcy. Może wynikać z refluksu lub niedrożności żył miednicy, prowadzących do powstawania żylaków obejmujących m.in. żyły gonadowe, pośladkowe i okołomaciczne. [1]
Objawy zespołu przekrwienia miednicy
PCS może dawać objawy, które łatwo pomylić z innymi dolegliwościami ginekologicznymi lub bólowymi. U wielu pacjentek narastają stopniowo, pojawiają się cyklicznie albo nasilają w określonych sytuacjach dnia codziennego.
Najczęściej zgłaszane symptomy to:
- niespecyficzny, przewlekły, tępy lub ciągły ból podbrzusza i okolicy krocza,
- nasilenie dolegliwości po współżyciu, przed miesiączką lub w jej trakcie, w ciąży, podczas długiego siedzenia albo w nocy,
- uczucie rozpierania lub ciężkości w miednicy i okolicy krocza,
- kłujący ból w okolicy jajników,
- nawracające zakażenia układu moczowo-płciowego.
Ważne: dolegliwości mogą ustępować lub wyraźnie zmniejszać się w pozycji leżącej.
Diagnostyka PCS
Rozpoznanie zespołu przekrwienia miednicy mniejszej wymaga dokładnej oceny układu żylnego oraz wykluczenia innych przyczyn bólu. Ponieważ objawy PCS są niespecyficzne, kluczowe znaczenie mają badania obrazowe pozwalające ocenić przepływ krwi, obecność żylaków i ewentualne zaburzenia odpływu.
W diagnostyce stosuje się najczęściej:
- USG Doppler żył kończyn dolnych, jamy brzusznej i miednicy mniejszej, także z badaniem przezpochwowym,
- rezonans magnetyczny - MRI,
- wenografię,
- flebografię żyły jajnikowej. [2]
Przewlekły ból miednicy wpływa na codzienne funkcjonowanie?
Po diagnostyce lekarskiej fizjoterapia uroginekologiczna może stanowić element uzupełniający postępowanie, ukierunkowany na pracę z napięciem i funkcją mięśni dna miednicy.
Umów konsultacjęNa czym polega PCS?
Gdy odpływ krwi z miednicy jest nieprawidłowy, może dojść do poszerzenia naczyń żylnych i powstania żylaków. W zależności od mechanizmu zaburzenia mogą dotyczyć żył jajnikowych oraz żył biodrowych wewnętrznych, a zmiany żylne mogą pojawić się m.in. w obrębie warg sromowych, pośladków i wewnętrznych powierzchni ud. [3]
Leczenie PCS
Leczenie zespołu przekrwienia miednicy mniejszej dobiera się indywidualnie - zależnie od nasilenia dolegliwości, przyczyny zaburzeń odpływu żylnego i etapu choroby. Może obejmować metody zachowawcze oraz procedury zabiegowe prowadzone przez odpowiednich specjalistów.
Do stosowanych form postępowania należą:
- fizjoterapia,
- farmakoterapia, w tym NLPZ,
- terapia hormonalna,
- embolizacja wewnątrznaczyniowa,
- chirurgiczne podwiązanie żył jajnikowych,
- histerektomia z przydatkami - w uzasadnionych klinicznie przypadkach.
W początkowych stadiach choroby często stosuje się metody łączone, np. fizjoterapię wraz z farmakoterapią lub terapią hormonalną. [4]
Rola fizjoterapii uroginekologicznej przy PCS
Fizjoterapia uroginekologiczna może być ważnym elementem wspierającym leczenie PCS. Zakres pracy zawsze powinien wynikać z wcześniejszej diagnostyki oraz indywidualnej oceny funkcji mięśni dna miednicy.
Odpowiednio dobrane techniki mogą wspierać:
- poprawę pracy mięśni oraz tkanek w obrębie miednicy mniejszej,
- zmniejszenie nadmiernych napięć mięśniowych,
- pracę nad czynnikami, które mogą utrudniać swobodny odpływ krwi.
Celem terapii jest przede wszystkim zmniejszenie dolegliwości bólowych i poprawa komfortu codziennego funkcjonowania.
W pracy z pacjentką mogą być wykorzystywane:
- ćwiczenia dna miednicy,
- elementy terapii manualnej,
- terapia punktów spustowych,
- nauka prawidłowych technik oddychania,
- praca nad postawą ciała i codziennymi nawykami ruchowymi.
Masz rozpoznane PCS lub lekarz podejrzewa zespół przekrwienia miednicy?
Umów konsultację u fizjoterapeutki uroginekologicznej i sprawdź, czy terapia może stanowić wsparcie w Twoim indywidualnym planie leczenia.
Fizjoterapia uroginekologicznaBibliografia
[1] Baydaa Alsannan; Ahmad Alzeeny; Andrea Etrusco; Antonio Simone Laganà; Antonio D'Amato; Togas Tulandi: „Diagnostyka i leczenie zespołu przekrwienia miednicy: kompleksowy przegląd”; Gynecol Obstet Invest (2024) 89(6): 437-444.
[2] Pyra Krzysztof, Woźniak Sławomir, Jargiełło Tomasz, Szerbo-Trojanowska Małgorzata: „Zespół przekrwienia biernego miednicy. Nowe trendy w diagnostyce i leczeniu”. Medical University of Lublin, 2014.
[3] Bałabuszek Kamil, Toporek Michał, Piętra Radosław: „Comprehensive overview of the venous disorder known as pelvic congestion syndrome”; Ann Med. 2021 Dec 22;54(1):22-36.
[4] Porzucek Aleksandra, Niziołek Jakub, Żyda Justyna, Szmygin Maciej, Pyra Krzysztof: „Zespół przekrwienia biernego jako jedna z przyczyn przewlekłego bólu miednicy mniejszej u kobiet”; Współczesne zastosowanie radiologii w medycynie, 2020.
