Metoda PRESSIO – korekcja skolioz

Metoda PRESSIO – korekcja skoliozpressio copy

Rys historyczny i podstawy teoretyczne

Twórcami metody są : Andrzej Zelszczuk, Janusz Łęczyński, Wojciech Nowak oraz Rudolf Ociepka, którzy w latach 70. XX w. pracowali w Oddziale Terenowym Instytutu Matki i Dziecka w Rabce. Początkowo zespół ten skoncentrował się na opracowaniu i zbudowaniu aparatu pulmonologicznego, który mógłby być wykorzystywany w przypadkach ograniczenia ruchomości dolnych obszarów klatki piersiowej, związanych z chorobami restrykcyjnymi układu oddechowego.
Jednocześnie autorzy metody, analizując działanie wyciągów oraz zwisów stosowanych w terapii bocznych skrzywień kręgosłupa, uznali, że rozciąganie kręgosłupa w jego osi długiej powoduje wydłużenie rejonów najbardziej elastycznych (a więc nie samego skrzywienia) oraz oddziaływuje niekorzystnie na układ torebkowo-więzadłowo-mięśniowy w okolicy kręgów rozpoczynających i kończących skrzywienie. Powyższe środki terapeutyczne nie mają- według nich- żadnego wpływu na korekcję skrzywienia pierwotnego. Dodatkowo w czasie wyciągu zwykle ujawnia się odruchowa reakcja mięśni ( zwiększenie ich napięcia), co znacznie zmniejsza efekt zabiegu.
Zadaniem autorów metody, również ćwiczenia oporowe (wzmacniające mięśnie posturalne) nie są rozwiązaniem idealnym, ponieważ nieprawidłowo prowadzone mogą spowodować nadmierną lordotyzację kręgosłupa z wtórnym przeciążeniem łuków kręgów lub spłaszczenie kifozy piersiowej. W miarę progresji wady, przewagę uzyskują zwykle mięśnie strony wklęsłej skrzywienia. W takim przypadku nawet ćwiczenia symetryczne mogą pogarszać stan kliniczny.
Bezpośrednim następstwem powyższej analizy okazała się modernizacja aparatu pulmonologicznego i rozpoczęcie za jego pomocą zachowawczego leczenia bocznych skrzywień kręgosłupa. [pierwsze zgłoszenie patentowe korektora postawy nastąpiło w roku 1971. Od tego czasu pojawiło się 25 wersji urządzenia.
W swej metodzie autorzy wykorzystali teorie Roberta Roafa, która uznawała, ze czynnikiem decydującym o progresji skrzywienia jest rotacja trzonów kręgów w płaszczyźnie poprzecznej. Praktycznym elementem badań Roafa okazało się stwierdzenie, ze nacisk na garb żebrowy tylny w kierunku brzusznym powoduje zmniejszenie rotacji.

Badanie

Istotą metody jest dobór kierunku działania sił korygujących. Mają one w swym założeniu stanowić odwrotność sił wywołujących i pogłębiających wadę. Główny nacisk działania terapeutycznego kierowany jest na szczyty skrzywień – co powoduje korekcję, derotację i redresję związana nie z rozciąganiem, ale z uciśnięciem garbu żebrowego i wału lędźwiowego. Dlatego warunkiem podstawowym , umożliwiającym osiągnięcie efektu terapeutycznego, jest bardzo dokładne zdiagnozowanie stanu klinicznego. Dla potrzeb tej metody nie opracowano specjalnych procedur badawczych. Rozpoznanie oparte było na wynikach badań rentgenowskich oraz klasycznej ocenie postawy ciała. Duże znaczenie przypisywano wartości kątowej skrzywienia( ustalanej metodą Cobba), gdyż ten parametr bezpośrednio wpływał na kat ustawienia ( w stosunku do płaszczyzny czołowej) specjalnych pelot:
– w skrzywieniach Io pelotę ustawiono pod kątem ok. 45-50o- działanie korygujące;
– w skrzywieniach II o pelotę ustawiono pod kątem ok. 20-38o- działanie derotująco-korygujące;
-w skrzywieniach IIIo pelotę ustawiono pod katem ok. 10o stopni- działanie derotujące.

Terapia

Według autorów do zasadniczych celów ćwiczeń można zaliczyć:

– trójpłaszczyznową korekcję wady;
– poprawę ruchomości klatki piersiowej;
– zwiększenie pojemności życiowej płuc;
– kosmetyczną korekcję skrzywienia.

Przed ćwiczeniem podstawowym (w korektorze postawy) stosuje się ćwiczenia wstępne: ruchy w przód i w tył w skulnym leżeniu tyłem, ćwiczenie „koci grzbiet” bez oporu (ćwiczenie o charakterze izotonicznym). Ma to nauczyć pacjenta specyficznej techniki ćwiczenia. Wprowadza się również poprawny wzorzec oddychania: wdech następuje w pozycji wyjściowej, wydech podczas kifotyzacji kręgosłupa. Odwrotne przeprowadzanie cyklu oddechowego powodowałoby niepożądane rozszerzenie tkanki płucnej po stronie wklęsłej skrzywienia.

Pozycja wyjściowa do ćwiczenia zasadniczego została zapożyczona z metody Klappa- pacjent znajduje się w klęku podpartym. W tej pozycji kręgosłup jest odciążony (zniwelowana siła grawitacji). Dodatkowo kręgosłup chorego korygowany jest przez siły mechaniczne. Po ustabilizowaniu obu obręczy ( kończyn górnych i dolnych) na szczyt skrzywienia ( skrzywień) zakłada się pelotę (peloty). Maja one za zadanie zwiększyć wymiar podłużny kręgosłupa (zmniejszyć kąty skrzywienia)i , co bardzo istotne, działać korekcyjnie na składową rotacyjną. Badając dynamometrycznie siłę nacisku, jak ą ćwiczący może wywierać na peloty korektora, stwierdzono, ze przekracza ona wartość 100 kG. Osiowe wydłużanie kręgosłupa może być, choć jedynie w wybranych przypadkach, wyciągiem za głowę za pomocą pętli Gilssona. Wszystkie siły w związku z przemyślaną konstrukcją korektora, są „zamknięte” wewnątrz przyrządu. Dodatkową zaletą aparatu jest możliwość dowolnego regulowania jego wymiarów w zależności od wzrostu pacjenta.

Do ćwiczeń mięśni kręgosłupa, w tym głównie mięśni poprzeczno-kolcowych, uznanych za najważniejsze w korekcji wady, wykorzystuje się krótkie ćwiczenia izometryczne. Dawkowanie liczby serii i ilość powtórzeń w secie zależy od wieku pacjenta i stopnia jego zaawansowania w proces terapeutyczny. Początkujący ćwiczą od 5-6 serii po 15-20 powtórzeń, wykonywanych raz dziennie, 3-5 razy tygodniowo. Napięcie w każdym powtórzeniu trwa 2-3 sekundy. W pierwszym, początkowym okresie ważne jest stałe zwiększenie siły nacisku na peloty. Ilość serii zwiększa się stopniowo do 10, ilość powtórzeń wzrasta do 30 w każdej serii, a czas jednostkowego napięcia każdego powtórzenia do 5-6 sekund. Bardziej zaawansowani powtarzają cykl ćwiczeń 2-5 razy każdego dnia. Tak wiec początkujący ćwiczą po około 150-200 powtórzeń 3 razy w tygodniu, średniozaawansowani (usprawniani około dwóch tygodni)3-4 razy w tygodniu ponad 200 powtórzeń, zaś zaawansowani 3-4 razy w tygodniu pond 300 powtórzeń. W trudniejszych klinicznie przypadkach , dla zwiększenia efektu leczniczego napięcia izometrycznego zaleca się wysokie unoszenie strony wklęsłej skrzywienia, z pokonaniem lekkiego oporu dawkowanego ręką terapeuty bądź dodatkową pelotą.

W przerwach pomiędzy seriami prowadzi się ćwiczenia uzupełniające:
– oddechowe;
-antygrawitacyjne z utrzymaniem prawidłowej postawy ciała przed lustrem;
-wzmacniające mięśnie brzucha;
– kifozujące;
-ogólnokondycyjne

Literatura:

– Kokosz.M., Metoda Pressie [w;]Kinezyterapia tom II, pod red. A. Zembatego. Kraków 2003